Columns

Klik toch maar liever niet hier

Door: Eric Tiggeler

Het is een advies dat iedereen kent die weleens wat voor het webscherm schrijft: gebruik geen hyperlinks die bestaan uit de woorden klik hier of hier. Toch zijn die links in de praktijk niet klein te krijgen. Sterker nog, klik hier kent hartstochtelijke verdedigers.

In de hand hebben

Door: Felix van de Laar

Vraag aan de Rijksoverheid ‘Waarom is de slogan Veilig thuiskomen heb je zelf in de hand zoals-ie is? De boodschap is toch juist dat sommige mensen (kinderen, nietsvermoedende voetgangers en fietsers) niet veilig thuiskomen omdat ANDEREN (automobilisten) zichzelf niet in de hand hebben?’

Politieke trukendoos

Door: Xaviera Ringeling

Toen ik in 2006 actief lid werd van GroenLinks had ik niet kunnen verzinnen dat ik nog geen drie maanden later voor deze partij op de landelijke lijst zou staan. Het waren de Tweede Kamerverkiezingen van 2006, met lijsttrekker Femke Halsema en o.a. EenNL van Marco Pastors als mededinger naar de stemmen van het volk.

Waar doen we het voor?

Door: Louise Cornelis

Een goede tekst schrijven kost moeite. Waar doen we die moeite eigenlijk voor? Soms lijkt het alsof je het voor niks doet, zeker in de rapportenwereld. Van een beleidsrapport wordt gemiddeld slechts zo’n 30 procent gelezen, en de lezers blijken weinig gevoelig voor tekstkwaliteit.

Het wethouder Hekking-effect

Auteur: Eric Tiggeler

Hoofdstuk 3 van het softwarehandboek begint zo: ‘Als je nieuw bent in Blogger kan ik me goed voorstellen dat je niet goed weet waar je moet beginnen. Daarom geef ik je in dit hoofdstuk een eenvoudig stappenplan zodat je altijd een goede basis hebt voor je blogs. Ook deel ik mijn zeven geheimen om goede blogs te maken met je. Tot slot laat ik je kennismaken met …’

Moeten's en mag-niet's

Auteur: Louise Cornelis

Sla een schrijf handboek open of ga naar een schrijfcursus en ze vliegen je om de oren: de moeten’s en mag-niet’s van goed schrijven. Je moet bijvoorbeeld concreet en beeldend schrijven, de lezer aanspreken, goed structureren, de tekst netjes afwerken, enzovoort. En je mag niet: lijdende vormen gebruiken, clichés, jargon, te moeilijke woorden, te makkelijke woorden, enzovoort – vooral de lijst mag-niet’s is makkelijk uit te breiden. Van zulke lijstjes zakt de schrijfmoed me in de schoenen, vooral van de mag-niet’s. Als ik die allemaal serieus neem, krijg ik geen letter meer op papier. Altijd is er een risico dat ik er eentje overtreed. Want een woord dat niet te moeilijk is, is al gauw te makkelijk. En hoe vind ik een alternatief voor het cliché dat in mijn hoofd zit en dat zó uit mijn pen zou kunnen rollen? Want zo zijn clichés: die schrijf je lekker makkelijk op, maar ja, dat mag dus niet. Wat dan wel?

Karels komma's

Auteur: Felix van de Laar

Een goede vriend trakteerde mij de laatste jaren op banden van het Verzameld werk van Karel van het Reve. Diens frisse proza, rake observaties en messcherpe redeneringen dienen mij nu tot dagelijkse kwartiertjes leesgenot. Karel strooit kwistig met komma’s, en ook komma’s die alle gerenommeerde taaladviseurs van Nederland en Vlaanderen ons categorisch verbieden: komma’s vóór een beperkende betrekkelijke bijzin (bbb):

Voorjaarsschoonmaak

Auteur: Xaviera Ringeling

De zon schijnt, de temperatuur stijgt. Het is niet meer te ontkennen: na een bijna- elfstedentochtwinter is het eindelijk tijd voor een eindeloos-op-het-terras-zitten-lente, gevolgd door een hoe-weinig-kleding-kunje- aan-zomer. Met al dat moois in het vooruitzicht kunnen je gedachten niet anders dan afdwalen.

De analogie der analogieën

Auteur: Felix van de Laar

En ja hoor, daar zijn ze weer: de stoplichten (Geert van Istendael, Onze Taal 2012/2). Mensen die een vurig pleidooi houden voor het in stand houden van de taal, of zelfs van de standaardtaal, vinden altijd dat mensen zich aan de regels van de taal moeten houden en dan komen ze altijd weer op de proppen met hun favoriete metafoor van de verkeersregels. Die doen het al goed als retorische vraag: stel je voor dat op straat niemand zich meer aan de verkeersregels zou houden, dat zou toch een zooitje worden? Dan zouden er toch heel veel verkeersslachtoffers vallen? Dát wil je toch niet, zeker? Nou dan! In taal is het net zo, als niemand zich meer aan de regels houdt, wordt het een zooitje en verstaan we elkaar niet meer! Ik heb twee ernstige bedenkingen bij dat betoog. Ten eerste, en u snapt, dat is nog de minst belangrijke van de twee: die afschuwelijke situatie bestáát al. Ik durf er vergif op in te nemen dat diezelfde mensen de laatste vier uur dat ze op straat zijn geweest, ten minste tegen één verkeersregel hebben gezondigd. Ze zijn als voetganger de straat schuin overgestoken, ze zijn als fietser rechtsaf gegaan zonder hun hand uit te steken, ze hebben als automobilist te hard gereden, et cetera. En toch zijn daar weinig of geen slachtoffers bij gevallen. Dat komt omdat we het ook allemaal van elkaar weten en omdat we ervaren anticipatoren zijn.

Vrijheid

Auteur: Xaviera Ringeling

Doodsbang zijn ze van de vrijheid die internet heet. Overheden, filmmaatschappijen, de muziekindustrie, de uitgeefwereld. Allemaal even angstig voor het digitale Wilde Westen. Allemaal overhoop gegooid door die nieuwe wereld waar zij niet langer de baas zijn. Bang en gevaarlijk, want een kat in het nauw maakt nu eenmaal rare sprongen.
Wie het nieuws over internet een beetje volgt, kan het niet ontgaan zijn: de vrijheid van het web staat ernstig onder druk. Wetgeving waarmee sites – zonder tussenkomst van de rechter – op zwart kunnen worden gezet, inlichtingendiensten die – zonder daarvoor verantwoording af te leggen – jouw informatie opvragen en gebruiken, providers die voor hun gebruikers – net als in China – sites moeten blokkeren. Onze digitale vrijheid ligt onder vuur en de meesten van ons weten niet eens dat er met scherp wordt geschoten. En wie zijn al die mensen die het web willen reguleren, controleren en beheersen? Het zijn partijen die geen belang hebben bij vrijheid van informatie. Die domineren door controle over kennis. Partijen die altijd hun geld hebben verdiend of macht hebben vergaard doordat jij en ik minder wisten dan zij.