Parooljournalist Bas Soetenhorst twijfelde er lang over of hij wel een boek moest schrijven over de perikelen rond de aanleg van de Amsterdamse Noord/Zuidlijn. Hij berichtte al jaren over het onderwerp voor zijn krant en had genoeg informatie, maar kon maar geen manier vinden waarop hij een kwart eeuw geschiedenis van zo’n ingewikkeld infrastructureel project op een aantrekkelijke manier in boekvorm kon presenteren.Tot hij, van een niet nader genoemde bron, een vuilniszak met papiersnippers kreeg.

Onderzoeksjournalisten moeten goed onderzoek doen én een mooi verhaal vertellen. Toch moet niet alleen worden bekeken of de feiten kloppen, betoogt Gerard Smit, maar ook moet worden nagegaan of de gekozen verteltechnieken passen bij het soort onderzoek dat wordt gedaan. Want feiten spreken nooit voor zich. Gerard Smit is docent aan de School voor Journalistiek in Utrecht, waar hij onderzoek doet naar het gebruik van verhaalstructuren door onderzoeksjournalisten.

Jaarlijks verstuurt de Sociale Verzekeringsbank (SVB) miljoenen persoonlijke brieven die, naast taalvaardigheid, een goed samenspel vereisen tussen verschillende disciplines. Luc Boss, adviseur informatiemanagement bij de SVB, laat ons achter de schermen kijken.

Een brief is meer dan een brief
Wat komt er zoal kijken bij het maken van brieven bij de SVB? Om die vraag te beantwoorden is het goed om te kijken naar de verschillende betekenissen van een brief. Een brief is meer dan een bericht van een zender aan een ontvanger. Voor de SVB is een brief bovenal een stap in een administratief proces. Een brief heeft daarbij een doel: informeren, gegevens opvragen, een beslissing overbrengen. In het laatste geval is de brief een formeel juridisch document. Een brief is verder onderdeel van het bedrijfssysteem en van het correspondentiesysteem waarmee de brieven worden gemaakt; er is dus sprake van een flinke IT-component. Ook draagt een brief bij aan pr en imago van de organisatie. Daarmee is het een communicatie-instrument. En niet onbelangrijk: wat voor de ontvanger uniek is (voor het eerst kinderbijslag of AOW) is voor SVB in hoge mate routine.

Harde regels voor het schrijven van columns zijn niet te geven, stellen Anne Boerrigter en Eric Tiggeler, auteurs van het eerste Nederlandse boek met schrijftips voor columns en blogs. Maar bruikbare richtlijnen zijn er wel degelijk.

De weinige literatuur die er over columns schrijven bestaat, stelt unaniem dat er vrijwel geen regels zijn. De column is een genre waarin de schrijver alle vrijheid heeft. Zodra je criteria geeft voor een goede column, wordt er een nieuwe geschreven die je criteria onderuithaalt. In die visie is het enige wat de kwaliteit bepaalt, het unieke talent van de schrijver. Klopt dat wel?

Notuleren: een eenvoudig kunstje

Een goede vergadering begint bij de voorbereiding daarvan, en een goed verslag ligt in handen van de notulist. Daarbij kan het gebruik van een zogeheten ‘meerkolommenblad’ helpen volgens Isabel Elst.

Valkuil.net: spellingcorrectie met gevoel voor context

De nieuwe spellingcorrector Valkuil.net doet meer dan de bekende spellingchecker in je tekstverwerker. Hij signaleert spelfouten aan de hand van contexten waarin ze voorkomen. Handig voor iedereen die teksten schrijft, al dan niet professioneel.

Valkuil.net komt voort uit academisch onderzoek naar statistische modellen van taal die ook worden gebruikt in automatische vertaalsystemen als Google Translate en in automatische spraakherkenning. De corrector, die een design meekreeg van de Tilburgse ontwerpster Monica Hajek, is niet gebaseerd op spelling- of grammaticaregels, maar op heel veel Nederlandse tekst.
Door Antal van den Bosch, hoogleraar Example-based language modelling aan de Radboud Universiteit Nijmegen.

Wat is begrijpelijke taal?

De Nederlandse Organisatie voor Wetenschappelijk Onderzoek (NWO) investeert 2 miljoen euro in negen onderzoeken naar begrijpelijke taal. In een serie artikelen in Tekstblad zal hoogleraar Taalbeheersing Ted Sanders aandacht besteden aan dit nieuwe onderzoeksprogramma.
In dit nummer van Tekstblad deel 1 van de serie: over de doelen en de opzet van het programma ‘Begrijpelijke taal: fundamenten en toepassingen van effectieve communicatie’.

Infographics

Jos van den Broek neemt een infographic onder de loep. Wat kunnen we aflezen aan een infographic van airbnb?
“Find a place to stay. Rent from real people in 19,732 cities in 192 countries.” Zo prijst het internetbedrijf airbnb zichzelf aan op de website www.airbnb.com. Het principe is oersimpel: je hoeft helemaal geen bed-&-breakfast-onderneming te runnen om gasten in een huiselijke omgeving te kunnen huisvesten.