Tekstblad nummer 5 van 2011

Veranderingen in het weeralarm

Door Gerdieneke van Silfhout en Frank Jansen

Het weeralarm is nuttig, want het waarschuwt de burgers voor weersomstandigheden die hen ongemak of zelfs in gevaar kunnen brengen. Toch werden de laatste jaren niet alle weeralarmen even positief gewaardeerd. De kritiek is dat het weeralarm te laat komt, te streng is of helemaal niet klopt. Kan een verandering in de formulering bijdragen aan een vermindering van de kritiek?

Het KNMI definieert een weeralarm als: ‘(...) een speciale en ernstige waarschuwing van het KNMI bij extreme weersomstandigheden die gevaar of overlast opleveren voor de hele samenleving.’ Het weeralarm heeft de vorm van een persbericht en verschijnt ook op de website van het knmi. Het is de derde en ernstigste soort waarschuwing. Eraan vooraf gaat de waarschuwing voor gevaarlijk weer en die voor extreem weer. Naar aanleiding van meteorologische en maatschappelijke ontwikkelingen zijn de procedures voor de totstandkoming van het weeralarm en het weeralarm zelf onlangs gereviseerd.

Gerdieneke van Silfhout deed haar stage voor de master communicatiestudies van de Universiteit Utrecht bij het KNMI in De Bilt. Zij werkt nu als aio bij het UIL-OTS van de UU. Frank Jansen is docent-onderzoeker bij de disciplinegroep Taalbeheersing en Communicatiekunde bij de UU. Hij begeleidde Van Silfhouts stage en schreef voor het KNMI twee onderzoeksrapporten.

Voor schrijvende journalisten verandert er niet zo veel

Digitale journalistiek, aflevering 2
Door Edwin Lucas en Marcel Uljee

De lancering van de iPad lijkt het digitale magazine een boost te geven. Wat betekent dat eigenlijk voor journalisten en andere tekstprofessionals? Moeten zij anders gaan werken, anders denken? Anders schrijven misschien? In een serie van drie artikelen verkennen we dit terrein. Na een kennismaking met denkers over digitale journalistiek praten we in deze tweede aflevering met makers van digitale customer media en publieksbladen: Wendy Bilsen en Simone Koudijs van communicatiebureau Proof Reputation en Jossine Modderman van Viva/Sanoma Media. Een voorzichtige conclusie: digitale magazines raken hun vertrouwde tijdschrift-format geleidelijk kwijt en smelten samen met andere vormen van communicatie, zoals sociale media.

Communicatiebureau Proof Reputation werd dit jaar twee keer genomineerd voor de Grand Prix Customer Media, in de categorieën ‘business-to-business’ en ‘interne media’. Het bureau maakt verschillende digitale magazines voor interne doelgroepen en publiceerde in juni van dit jaar een dossier ‘Interne digitale magazines’, waarin de do’s and don’ts op een rij werden gezet. ‘Een aantal jaar geleden zouden we een digitaal magazine hebben omschreven als een soort klikbare pdf’, staat daar. ‘Een letterlijke kopie van een gedrukt magazine waarbij vormgeving, navigatie en inhoud geheel overeenkomen met die van de gedrukte versie.’
Tegenwoordig is dat blijkbaar anders. Hoeft een digitaal magazine dan helemaal niet meer op een vertrouwd, papieren tijdschrift te lijken? ‘Mensen zijn een bepaalde routing gewend om informatie tot zich te nemen’, nuanceert Simone Koudijs, editorial consultant. ‘Je moet een digitaal magazine niet moeilijker maken dan nodig is.’

Edwin Lucas is zelfstandig tekstschrijver, en redacteur van Tekstblad: www.edwinlucas.nl
Marcel Uljee is zelfstandig tekstschrijver met belangstelling voor storytelling en functionele teksten: www.uljeeteksten.nl

Edwin Lucas en Marcel Uljee publiceerden in 2007 Het geheim van het schrijven. Tien schrijvers over hun vak. Een bundeling vraaggesprekken met schrijvers van verschillende soorten teksten. De interviews verschenen eerder in Tekstblad.

Lees hier het volledige artikel

Kunnen taalanalyses de rechter helpen?

Door Luuk Lagerwerf

Naar aanleiding van de vrijspraak van Wilders in juni 2011 richtten de meeste krantencommentaren zich op de onzin van het haatzaaiartikel in het strafrecht. Een deel van de commentatoren vond dat de vrijspraak van het haatzaai-artikel een dode letter maakte: het is nu praktisch onmogelijk wie dan ook voor haatzaaien te veroordelen. Andere reacties waren het eens met de vrijspraak, omdat het wetsartikel eigenlijk geen mogelijkheid biedt om iemand te veroordelen. In weinig reacties ging men in op de stilistische aspecten van Wilders’ uitspraken. Dat lijkt vreemd, omdat haatzaaien vooral een kwestie is van uitspraken doen. De uitspraken zelf waren ook het bewijsmateriaal. Wat leert taalanalytisch onderzoek ons over haatzaaien?

Luuk Lagerwerf is redacteur van Tekstblad en universitair hoofddocent Taal en Communicatie aan de Vrije Universiteit Amsterdam.

 

En verder...

Nooit bang zijn
Hoogleraar Carel Jansen kijkt vanuit het hoge noorden terug op zijn eerdere ervaringen, en vooruit naar hoe het verder moet met het wetenschappelijk onderwijs in de communicatie als letterenvak.

Nieuws leeft meer met een snufje fictie
Ellen Aarts onderzocht hoe enkele media vertellingen, en met name ‘nano-narratieven’ inzetten. De journalistieke tekst als verhaal lijkt daarbij het nieuwe credo. In het onderzoek waarvan hier verslag wordt gedaan, is gekeken of media van nu inderdaad kenmerken van ‘narrativiteit’ laten zien.

De overheid kan het mooi vertellen
De schrijvende ambtenaar houdt zowel het vergrootglas van het beleid in de hand als de spiegel van wat de kiezers willen. De jury van de Gouden Veer bekroonde de Drentse ambtenaar Kees Opmeer omdat hij verhalen gebruikte om zijn boodschap duidelijk te maken. Door Felix van de Laar.

De tekstschrijver en de social media  (deel 4)
Twitter, Hyves, Facebook, LinkedIn – de grootste overheden en ondernemingen maken er gebruik van. Hoe zit dat met tekstschrijvers? Dit is de vierde en laatste aflevering in onze Tekstblad-serie over de manier waarop zelfstandige tekstprofessionals social media als netwerksites en microblogs gebruiken. Doen ze dat goed? Wat valt er te verbeteren? Social media-expert Mischa Coster adviseert tekstprofessional Leonore Noorduyn.

Mimicry  
Erik van Huisstede ziet Antwerpen. Bestaat België nog? Is België Europa in het klein? Of is het omgekeerd?

Is stijl een kwestie van goed kunnen tellen?  
Margot van Mulken over Douglas Biber.

Taal van Tiggeler
Schoolkeuzegids. Door Eric Tiggeler

De geur van de schrijver
Xaviera Ringeling

Wilt u dit nummer nabestellen?
Of direct een abonnement nemen?