Wanneer gebruik je een puntkomma of een dubbele punt?

13-04-2017

Dubbele punt puntkomma regelsDe puntkomma en de dubbele punt lijken qua schrijfwijze nogal op elkaar. Deze leestekens worden dan ook regelmatig door elkaar gehaald. Toch gebruik je de puntkomma en de dubbele punt in hele verschillende zinsverbanden. Hoe zit dat precies?

Puntkomma

Volgens Onze Taal zit een puntkomma qua functie tussen een punt en een komma in. Je sluit er een zin mee af, maar geeft tegelijkertijd aan dat er een nauw verband is tussen twee zinnen. Een puntkomma staat dan ook tussen twee hoofdzinnen in waartussen een duidelijk verband bestaat. Vaak kun je in principe ook een punt gebruiken, maar is het verband tussen de zinnen daarvoor te sterk.

Verder gebruik je een puntkomma om losse woorden of woordgroepen in een opsomming van elkaar te onderscheiden. Neem het volgende voorbeeld:

Er bestaan veel verschillende soorten leestekens:
- komma’s;
- punten;
- puntkomma’s;
- dubbele punten.

Dubbele punt

Een dubbele punt kondigt daarentegen vaak een opsomming of iets anders aan. Het staat vaak in een zin als in het eerste deel van die zin bijvoorbeeld ‘het volgende’ of ‘als volgt’ staat of als je dit erbij kunt bedenken. Een andere context waarin je een dubbele punt kunt gebruiken, is als je in het tweede deel van de zin een woord als ‘namelijk’ of ‘want’ erbij zou kunnen bedenken. Denk maar aan de volgende zinnen:

Ik wil naar huis: [want] het regent hard.
Er zijn drie adviezen: [namelijk] wees kort, wees direct en houd het bescheiden.

In dit soort zinsconstructies is een dubbele punt nooit door een puntkomma te vervangen.

Bronnen

Beter Spellen
Onze Taal