Communicatie

Ironie gebruiken doe je zo!

Voor tekstschrijvers is de keuze om ironie te gebruiken een moeilijke. Hoewel ironie verkeerd begrepen kan worden, zitten er ook voordelen aan het gebruik van ironie. Ironie kan bijvoorbeeld grappiger zijn dan letterlijke taal en het kan ook een goede manier zijn om kritiek te leveren. In mijn proefschrift Verbal irony: Use and effects in written discourse, onderzocht ik op welke manier ironie gebruikt wordt in geschreven taal en welke effecten ironie op de lezer heeft.

De voorzitter opent de vergadering

Er wordt heel wat vergaderd, in alle geledingen van zakelijk en bestuurlijk Nederland, en verder binnen verenigingen en talloze andere organisaties. Van vrijwel al deze vergaderingen maakt een notulist een vergaderverslag, notulen, bedoeld voor de secretaris, de voorzitter, de andere deelnemers van de vergadering en eventuele anderen. Zelden bekommert iemand zich om de kwaliteit van het verslag. Minder dan bij rapporten of brieven vraagt de schrijver zich af wat de functie van het verslag is en wat de lezer ermee moet doen.

Argumentkwaliteit loont

‘Het verlof van zware misdadigers moet worden geschrapt’. ‘Invoering van de kilometerheffing is wenselijk’. ‘Bijvoederen in de Oostvaardersplassen is verstandig’. Vrijwel dagelijks worden we geconfronteerd met standpunten die gaan over wat we zouden moeten doen of laten, over wat wenselijk is of onwenselijk, een goed idee of een minder goed idee, verstandig of minder verstandig. Soms blijft het bij een ontmoeting met standpunten, maar een redelijke kans bestaat dat we ook met argumenten te maken krijgen die bedoeld zijn om deze standpunten aannemelijk(er) te maken.

‘U liegt’ versus ‘ik begrijp uw standpunt, maar…’

De lijsttrekkersdebatten in de aanloop van de Tweede Kamerverkiezingen 2010 zorgden voor veel commentaar. Al na het eerste debat ontstond het beeld dat Cohen zijn mannetje niet goed wist te staan tegenover zijn opponenten Rutte en Wilders. Een beeld dat na de volgende debatten nauwelijks is bijgesteld. Was het gebrek aan ervaring of ging het om verschillende debatstijlen? En in hoeverre spelen beleefdheidsfenomenen een rol?

Netjes spreken op internet

De gedragsregels op internet liggen niet allemaal voor de hand. De ‘netiquette’ is een verzameling van regels die moeten bijdragen aan de kwaliteit van de communicatie op internet. Je hoeft je er niet aan te houden, maar het is zeer zeker aan te raden, om communicatieproblemen te voorkomen. In de RFC1855 zijn deze algemeen aanvaarde gedragsregels, ook voor e-mail, vastgelegd, zoals bijv. ‘neem geen signatures over in een reply’, ‘quote onder een tekst en liefst onder de regel(s) waar jij op antwoordt’ etc.