‘Dialecten verdwijnen, aantal accenten groeit’

10-11-2020

‘Dialecten verdwijnen, aantal accenten groeit’Of Nederlanders en Vlamingen elkaar over 500 jaar nog verstaan, dat betwijfelt de Vlaamse taalwetenschapper Stef Grondelaers. Dat vertelt hij in de nieuwe podcast Alicante. Dialecten verdwijnen, maar het aantal accenten neemt juist toe. Dat is niet bevorderlijk voor de onderlinge begrijpbaarheid dus.

Identiteit

Dialecten in Nederland zijn nog lang niet verdwenen, maar in sommige regio’s is het dialect duidelijker terug te vinden dan in anderen. Denk aan Limburg, Twente of Groningen. In andere regio’s is het dialect al bijna niet meer te vinden. “Zodra dialecten langzaam verdwijnen, nemen mensen een steviger accent aan waarmee ze hun identiteit vastleggen”, stelt Grondelaers in de podcast.

Vooroordelen

De accenten roepen wel een groot aantal vooroordelen op. De woorden ‘Algemeen Beschaaft Nederlands’ zeggen het al: alle andere accenten zijn niet beschaaft en er kleeft soms een stereotype aan. Zoals het Rotterdamse accent wat stoer en soms pocherig overkomt. Dit alles komt niet altijd ten goede tijdens bijvoorbeeld een sollicitatie. “Als je uit Twente komt en je solliciteert met een plat Twents accent, dan zal de sollicitatiecommissie binnen vijf seconden een oordeel over je vellen. En het is erg moeilijk om van die eerste indruk af te komen,” vertelt de taalwetenschapper. In Twente kan het wellicht juist een voordeel opleveren!

Accenten in de media

Grondelaers gelooft echter dat de accenten meer geaccepteerd gaan worden. Dat moet ook wel, als steeds meer mensen met een zwaar accent gaan praten. De wetenschapper noemt al een aantal voorbeelden in de media: Twan Huys spreekt met een zachte G, en Noraly Beyer presenteerde het journaal met een licht Surinaams accent. Ook de makers van de Alicante podcast spraken over hun eigen accent en hoe ze deze onderdrukken. De Brabantse Thuis van Litsenburg vertelt dat hij zichzelf heeft aangeleerd om met een harde G te praten. “Dat klinkt nergens naar, want tegelijkertijd praat ik ook met een Brabantse R. Overdreven gezegd moet ik bijna overgeven als ik het terugluister.”