Coronataal: Hoestschaamte, kuchschermen en zoommoe

10-12-2020

CoronataalHet mooie van de Nederlandse taal is dat er allerlei combinaties gemaakt kunnen worden met het woord ‘corona’. Coronabelasting, corona-app, coronaboete, alle woorden kwamen voorbij de afgelopen maanden. Maar ook nieuwe woorden zoals hoestschaamte en kuchschermen. De woorden domineren niet alleen Het Woord van het Jaar-verkiezing, maar ze worden ook vastgelegd in een coronawoordenboek.

Zoommoe

Ook wij maakten er ons schuldig aan. Zo schreven we een artikel met de kop: “Ook ZOOM-moe? Met deze tips houd je videovergaderingen beter vol”. Deze woorden ontgingen Ton den Boon, hoofdredacteur van de Dikke Van Dale, niet. Op 14 maart las hij in drie kranten al tachtig coronaneologismen. Hij begon ze te verzamelen op zijn blog en al snel stuurden mensen termen in die ze tegenkwamen.

Zelfs buitenlandse media zagen onze opvallende nieuwe woorden. CNN schreef een heel artikel over onze rake termen zoals skin hunger (huidhonger) en corona jerk (coronahufter).

Coronawoordenboek

Den Boon bleef verzamelen en bracht zelfs een compleet Coronawoordenboek uit waarin hij alle termen uiteenzet. In Trouw deelde hij een aantal van zijn favorieten: ‘raamvisite’, een knipoog naar ‘kraamvisite’, maar studententaal zoals ‘quabo’ (quarantaineborrel) en ‘quarrel’ (quarantainescharrel). Hij waardeert ook Rutte’s opvallende ‘blokjesverjaardag’ met gespreid bezoek.

Of al deze coronawoorden zullen blijven plakken, betwijfelt Den Boon. “Woorden met corona erin zullen snel verdwijnen”, zegt hij. “‘Corona-app’ heeft niet veel kans om te beklijven. Het algemenere ‘surveillance-app’ en ‘Big Brother-app’ wel. Kansrijk is ook ‘lockdown’. Dat woord bestond al wel, maar het zit nu pas echt in ieders hoofd. De potentie zie je aan de vele samenstellingen als ‘jojo-lockdown’ en ‘semi-lockdown’. Denk ook aan ‘thuisisolatie’ of ‘zelfquarantaine’. Die kun je bij een volgende pandemie zo weer gebruiken.”

Woord van het Jaar 2020

Ondertussen is het ook weer tijd voor Van Dale Woord van het Jaar. 20 woorden worden geselecteerd die in 2020 zijn ontstaan, waar mensen op kunnen stemmen. Het is niet verrassend dat zo’n 80% van de woorden gerelateerd zijn aan de coronapandemie. Wil je zelf meestemmen voor het Woord van het Jaar? Stemmen kan hier.