Hoe schrijf je deze 10 samenstellingen?

08-02-2017

Samenstellingen schrijvenSamenstellingen zijn voor veel Nederlanders een lastig taalkundig fenomeen. In het Nederlands schrijf je woorden vaker aan elkaar dan in bijvoorbeeld het Engels, maar soms is daar ook nog eens een koppelteken bij nodig. Weet jij hoe je deze 10 samenstellingen volgens de Nederlandse spellingregels schrijft?

Mond op mond

Juist is ‘mond op mond’. Deze woorden schrijf je los van elkaar, omdat ze geen samenstelling vormen, maar een woordgroep. Deze woorden zijn door een grammaticaal verband (met het voorzetsel ‘op’) al samengevoegd, dus is het niet nodig om het verband tussen de woorden in de spelling weer te geven. In een samenstelling als ‘mond-op-mondbeademing’ schrijf je deze woordgroep wel met koppeltekens aan elkaar.

Lange termijn doel

Juist is ‘langetermijndoel’. Dit woord vormt een drieledige samenstelling, waarin het woord ‘lange’ iets zegt over ‘termijn’, maar niet over ‘doel’. Daarom is ‘lange termijndoel’ niet juist. De woordgroep ‘lange termijn’ vormt een samenstelling met ‘doel’ en schrijf je daarom aan elkaar.

Video opname

Juist is ‘video-opname’. Bij de woorden ‘video’ en ‘opname’ is sprake van een klinkerbotsing, omdat de o’s samen de klank ‘oo’ zouden vormen en je het woord daarom anders zou voorlezen dan bedoeld is. Je hoort om die reden een koppelteken te gebruiken tussen de twee woorden.

Balie administratie

Juist is ‘balieadministratie’. De klinkers ‘ie’ en ‘a’ vormen niet samen één klinker, dus is er geen sprake van een klinkerbotsing in dit woord. Je hoeft daarom geen koppelteken tussen de woorden te gebruiken.

Niet lezer

Juist is ‘niet-lezer’. Bij samenstellingen bestaande uit een kernwoord en een bepaling (‘niet’ in dit geval) gebruik je een koppelteken tussen de twee samengevoegde delen.

Zwart wit foto

Juist is ‘zwart-witfoto’. Dit is een samenstelling van een woord (‘foto’) met twee gelijkwaardige delen, namelijk ‘zwart’ en ‘wit’. Daarom zet je tussen de twee gelijkwaardige delen een koppelteken en schrijf je het geheel aaneen met het woord ‘foto’.

Basis woorden boek

Dit woord is bij voorkeur op twee manieren te schrijven: ‘basis-woordenboek’ of ‘basiswoorden-boek’. Het koppelteken geeft hier verduidelijking over hoe het woord is opgebouwd. Is het een woordenboek dat te typeren is als ‘basis’ of is het een boek dat basiswoorden bevat?

Tweede Kamer verkiezing

Juist is ‘Tweede-Kamerverkiezing’. Dit is een drieledige samenstellingen, maar dan met twee hoofdletters. Je kunt de woorden ‘Tweede’ en ‘Kamer’ daarom niet zomaar aan elkaar schrijven. Om die reden gebruik je een koppelteken tussen beide woorden en hoor je de samengevoegde twee woorden aaneen te schrijven met het woord ‘verkiezing’.

Sms verkeer

Juist is ‘sms-verkeer’. Het woord ‘sms’ is een afkorting. Als een samenstelling bestaat uit een afkorting en een zelfstandig naamwoord, dan gebruik je tussen de afkorting en het woord een koppelteken.

Social media kanalen

Juist is ‘socialmediakanalen’. Ook al is ‘social media’ oorspronkelijk een Engelse term, toch behandel je deze term volgens de Nederlandse spellingregels in een samenstelling. Daarbij geldt dat ‘social’ een bijvoeglijk naamwoord is bij ‘media’, maar niet bij ‘kanalen’. Het vormt dus een driedelige samenstelling, wat betekent dat je de woorden aan elkaar hoort te schrijven.

Bronnen:

Woorden.org

Scribbr