Wat tekstprofessionals kunnen leren van romanschrijvers

Als tekstprofessional blijft er altijd te leren. De wereld verandert snel en jij moet meebewegen. Niet alleen als het gaat om nieuwe technieken zoals GEO of Zero-clicks, maar ook als het gaat om schrijfstijl. En een scherpe schrijfstijl ontwikkelen, dat kunnen romanschrijvers als geen ander. Welke lessen kan je van je favoriete auteurs leren? (En welke technieken kan je beter links laten liggen?)

1. De kracht van een goede opening

Waarom een goede opening belangrijk is

We weten als tekstschrijvers dat de lead je lezer moet verleiden om een artikel te lezen. En dat die lead kan verschillen per platform: voor je nieuwsbrief schrijf je een andere tekst dan de lead van je artikel, en ook per socialmediaplatform kraak je je hersens opnieuw. Die kunst in het verleiden kennen romanschrijvers ook maar al te goed. Uitgeverijen die een manuscript ontvangen, beslissen bij de eerste pagina’s al of het boek geschikt is om uitgegeven te worden. Lezers beoordelen of ze het boek willen kopen op een eerste pagina. Zo werkt het ook met content.

Wat doen auteurs?

Auteurs maken graag gebruik van een hook. Ze beginnen met een verrassende omschrijving, een mysterie, een conflict of stellen de lezer een vraag. Schrijvers spelen met de personages, schetsen een bijzonder gevoel of beginnen met een verrassende actie.

Hoe vertaal je dat als tekstprofessional?

Waar in de journalistiek de neiging is om te beginnen met het platte nieuws of de 5 w’s en de h, levert dat vaak niet de spannendste opening op. Jij als contentschrijver kan dus wat leren van auteurs. Bekijk een paar openingszinnen. Wat doet het met je, en hoe bereikt de auteur dat?

Lees ook: Leer deze 9 lessen van bekende openingszinnen op Schrijven Online

2. Show, don’t tell

Waarom ‘show, don’t tell’ belangrijk is

Show, don’t tell is simpel en tegelijkertijd enorm ingewikkeld. Je laat zien wat er gebeurt, je vertelt het niet. Het maakt een verhaal levendig, zodat de lezer kan meeleven met het personage. De lezer beleeft het verhaal uit de ogen van het personage en dat schept een band.

Wat doen auteurs?

Met show, don’t tell beschrijf je niet alleen wat je ziet, ook wat je ruikt, hoort, proeft en voelt. Alle zintuigen worden aangezet vanuit het oogpunt van het personage. Je laat bijvoorbeeld zien hoe een personage zich voelt door lichaamstaal of hoe ze antwoordgeven, in plaats van dat je zegt dat je personage boos is.

Hoe vertaal je dat als tekstprofessional?

Als je show, don’t tell goed gebruikt, kan het veel toevoegen aan je artikel. Elke reportage leent zich ervoor: je bent ergens, wat neem je waar met je zintuigen? Maar let wel op: je kan ook doorslaan met vertonen. Voor de snelheid van je verhaal wil je soms simpelweg vertellen waar het op staat.

3. Personages

Waarom personages belangrijk zijn

Personages dragen het verhaal ofwel je plot. Zij zijn degene die moeten groeien terwijl ze het verhaal doorwandelen, en je wil dat de lezer om hen gaat geven.

Wat doen auteurs?

Een personage heeft altijd goede en slechte eigenschappen, dromen, angsten en motivaties. Vooral dat laatste is van belang voor het verhaal: de motivatie drijft vaak het plot.

Hoe vertaal je dat als tekstprofessional?

Nu heb je als taalprofessional niet te maken met personages, maar met echt mensen. Ook zij zullen verschillende eigenschappen en motivaties hebben, maar die zijn niet altijd relevant voor het artikel dat jij schrijft. Haal het er niet bij als het er niet toe doet, dat leidt alleen maar af. En toch: een omschrijving van een geïnterviewde of het noemen van hun achtergrond of motivatie, kan je verhaal in een ander daglicht zetten.

4. Dialogen

Waarom dialogen van belang zijn

Dialogen geven snelheid aan je verhaal en ze geven informatie weg in de vorm van show, don’t tell. Tussen de regels door kan je personages van alles laten zeggen.

Wat doen auteurs?

Hoewel boeken zonder dialoog bestaan, kom je ze niet vaak tegen. Dialogen verhogen het tempo en je kan als schrijver met dialogen laten zien wie je personage is. Wat vinden ze belangrijk? Hoe verhouden ze zich tot hun gesprekspartner? Hoe ze praten kan ook veel zeggen over hun achtergrond.

Hoe vertaal je dat als tekstprofessional?

Als tekstschrijver gebruik je natuurlijk vaak quotes. Die kan je vergelijken met dialogen. Het verschil is alleen dat je ze niet zelf verzint, en al helemaal niet mag verzinnen. Toch, kijk eens naar je quotes alsof het dialogen zijn. Welke quote wordt al tussen de regels door eerder genoemd? Die kan je schrappen. Hoe reageren twee geïnterviewden op elkaar en hoe geef je dat weer?

5. Kill your darlings

Waarom kill your darlings belangrijk is

Schrijven is schrappen is niet voor niets een van dé schrijverscredo’s. Een scène die niets toevoegt aan het plot of de personage-ontwikkelingen? Weg! Een handeling van 6 woorden die je ook in 2 kan omschrijven? Weg!

Wat doen auteurs?

Als auteurs in de eerste versie van hun manuscript niets zouden schrappen, dan zouden er taaie boeken overblijven. Veruit de meeste schrijvers zullen beamen dat het herschrijven het meeste werk is. That’s where the magic happens.

Hoe vertaal je dat als tekstprofessional?

Ook jij kan woorden schrappen. Soms zegt een geïnterviewde simpelweg ja of nee. Overweeg of je een uitleg echt nodig hebt. Of zet een uitdaging voor jezelf om 150 woorden te schrappen. Komt je artikel nu beter uit de verf? Waarschijnlijk wel. (Maar soms ook niet en dat is ook goed)

Wat je niet wil overnemen van romanschrijvers

• Te veel metaforen: in artikelen wil je wegblijven van mooischrijverij. Eén sterke metafoor is prima, maar hou je in.
• Lange beschrijvingen: in romans heb je tijd om lang bij beschrijvingen stil te staan. Voor een artikel heb je dat niet, je raakt de lezer snel kwijt.
• Onnodige complexiteit: in romans kan je spelen met tijd, wisselen tussen perspectieven en elementen geheimhouden voor de lezer. Als tekstschrijver is deze complexiteit niet aan te raden, als je je lezer niet wil verliezen tenminste.