Wat als je tekst verkeerd valt? Hoe woordkeuze invloed heeft op reputatie

Steeds vaker wordt het duidelijk hoe belangrijk woordkeuze is. Met framing kan je niet alleen een bedrijf in positief daglicht zetten, je kan er ook nepnieuws mee verspreiden. Eén verkeerd woord op social media en je wordt gecanceld, als persoon of bedrijf. Belangrijk dus voor jou als tekstschrijver en professional om hier alert op te zijn én goed voorbereid. 

1.    Is je formulering een mening of een feit?

Naast een check op taal- of spelfouten, is het aan te raden om een extra check in je routine op te nemen: leest je verhaal als een mening of een feit? Zegt een geïnterviewde iets wat jij met geen mogelijkheid kan factchecken, dan zorg je dat je werkt met citaten of gebruik je de woorden ‘naar eigen zeggen’. Je kan ook beschrijven dat jij als auteur je uiterste best hebt gedaan om navraag te doen, maar dat iemand niet beschikbaar was voor commentaar. 

2.    Vermijd claims die je niet kan onderbouwen

Wanneer je wél zelf als schrijver claimt dat iets waar is, dan zul je het moeten onderbouwen met de juiste bronnen. Niet sociale media, maar spreek deskundigen of lees wetenschappelijk onderzoek. Kan je dat niet onderbouwen? Schrap het dan liever. 

Toch zit een fout in een klein hoekje. Sommige claims voelen zo natuurlijk, dat je eroverheen kan lezen. De gevolgen ervan kunnen heel groot zijn, voor jou als zzp’er of voor het bedrijf waarvoor je freelancet. Als je rondom onderwerpen schrijft die hier gevoelig voor zijn, kan het slim zijn om een aansprakelijkheidsverzekering af te sluiten. Zo sta je steviger in je schoenen. 

3.    Hoe kan je tekst buiten de context gelezen worden?

Het laatste wat je wil, is dat lezers je tekst uit verband trekken. Helaas gebeurt dat veel op sociale media. Eén zin buiten context kan ineens iets totaal anders suggereren. En als die suggestie negatief is, is het algoritme fan. Zo kan één post ineens viral gaan, en sta jij als schrijver of het bedrijf waar je voor schrijft, ineens in een negatief daglicht. Allemaal onbedoeld. Waak er dus voor dat er geen krachtuitspraken zonder context rondzweven in je tekst, vooral in de kop. Je weet zelf ook hoeveel mensen online alleen de kop lezen, zonder verder te kijken. 

4.    Laat framing niet je boodschap vertekenen

Woordkeuze heeft ook veel invloed op de framing van je verhaal. Framing kan natuurlijk je doel zijn, maar je wil niet dat je onbewust een framing neerzet die niet past bij je verhaal. En dat gebeurt sneller dan je denkt. Alleen al het verschil in woordkeuze tussen ‘klimaatverandering’ of ‘klimaatcrisis’. De eerste klinkt neutraal, terwijl een crisis urgentie oproept. Wees bewust van het effect van je woorden.  

5.    Denk na over je doelgroep

Afhankelijk van je opdrachtgever kan je voor hele verschillende doelgroepen schrijven. En elke doelgroep kent andere voorkeuren, die je terug kan zien in taal. In een artikel voor jongeren kan je prima spreken over ouderen. Maar schrijf je voor die ouderen? Kies dan liever voor senioren bijvoorbeeld. Denk daarbij ook aan inclusief taalgebruik.

6.    Bespreek twijfelgevallen met je opdrachtgever 

Heb je nu echt een tekst waar je over twijfelt? Misschien kan je een claim niet onderbouwen of breng je iets aan het licht dat je niet met dank afgenomen zal worden. Kortom, een tekst die nog wel eens een conflict kan opleveren. Bespreek het dan altijd met je opdrachtgever. Die kan dan nog beslissen of er meer onderzoek gedaan moet worden of de tekst anders neergezet moet worden. Maken jullie je echt zorgen, maar moet het verhaal gedeeld worden? Een rechtsbijstandverzekering afsluiten kan helpen. Sommige bedrijven hebben al zo’n verzekering, dus informeer daarnaar bij je opdrachtgever en wat dat betekent voor jou als freelancer.