De kunst van begrijpelijk schrijven moet Nederland helpen

05-03-2020

Er is een brigade aan taalexperts en 3 miljoen euro uitgetrokken om de overheid te helpen met duidelijke communicatie. Brieven moeten af van lastige zinsconstructies, het noemen van ingewikkelde wetten en niet meer om de hete brei heen draaien. De campagne Direct Duidelijk moet daarvoor zorgen en ook jij kan gebruik maken van de handige tips.

Duidelijke taal

De gemiddelde Nederlander die een brief op de mat krijgt van de overheid heeft geen idee waar de inhoud over gaat. Dat geldt niet alleen voor laaggeletterden. De onduidelijke taal zorgt ervoor dat mensen niet goed weten wat hun rechten en plichten zijn, en wat er precies van hen verwacht wordt. Volgens het Netwerk Begrijpelijke Overheid kunnen deze mensen daardoor slecht meedraaien in de maatschappij en zijn de diensten van de overheid moeilijk om gebruik van te maken, volgens het Netwerk Begrijpelijke Overheid.

De teksten van de overheid moeten dus duidelijker. De lezer moet meteen weten waar de tekst over gaat, wat het doel is en waarom hij of zij de tekst moet lezen. De tekst is persoonlijk en de lezer wordt direct aangesproken. Natuurlijk begrijpt de lezer wat hij of zij moet doen als de tekst is gelezen.

Voorbeelden


Op de website van de campagne zijn voorbeelden te vinden die het verschil illustreren. Een meneer krijgt ondersteuning in het huishouden en krijgt hier een brief over thuisgestuurd. De originele versie is als volgt:
Uw indicatie vanuit de Wmo is geëindigd of gaat binnenkort eindigen. Hierover is al contact met u geweest. Het huisbezoek is gepland op 9 april 2018.

U blijft uw Ondersteuning bij het Huishouden tijdelijk ontvangen
U krijgt deze ondersteuning tot en met 9 april 2018.

U ontvangt deze ondersteuning op grond van de Wet maatschappelijke ondersteuning 2015 (Wmo 2015) en de Verordening maatschappelijke ondersteuning Enschede 2017.

De herschreven versie in begrijpelijke taal maakt een stuk duidelijker wat het doel van de brief is:
Uw <soort ondersteuning> stopt binnenkort. Op < datum> liet u het Wijkteam weten dat u nog steeds behoefte heeft aan <omschrijving>. U leest in deze brief ons besluit.

Wij verlengen uw ondersteuning <soort ondersteuning, bijvoorbeeld: ondersteuning bij het huishouden in natura> van <datum> tot en met <datum>.

Het verschil

De tweede brief is al duidelijker. De lezer wordt aangesproken met u, de kern boodschap is duidelijk en is zelfs vetgedrukt. Het gaat immers om het feit dat deze meneer nog steeds ondersteuning krijgt en tot wanneer het is vastgesteld. Verder kunnen de wetten die te maken hebben met het besluit beter niet genoemd worden in de brief, maar meegestuurd worden in een bijlage. Moet je ze toch noemen in de brief? Schrijf het dan voluit, met een eventuele uitleg.

In de kern is het belangrijk om moeilijke woorden en zinsconstructies te vermijden en vooral het doel voor de lezer voor ogen te houden. Waarom moeten zij deze brief lezen? Verplaats je dus in de lezer, schrijf duidelijk, neem de tijd om het na te kijken en hou de checklist van Direct Duidelijk ernaast! 

Direct duidelijk schrijven door gemeentes