Artikelen

Technische communicatie in de zelfbedieningsmaatschappij

De laatste tien jaar begint de metafoor van de zelfbedieningsmaatschappij een hype te worden; Google geeft ruim 130.000 hits op het trefwoord ‘Self-Service Society’. In het rapport Embracing the Self-Service Economy geven Castro en anderen (2010) aan dat we vooral door het internet steeds meer en gemakkelijker toegang krijgen tot producten, diensten en informatie zonder tussenkomst van deskundige professionals.

Tijdschriftreclame uit de kleedkamer van de redactie

Advertorials zijn reclameboodschappen die zijn vermomd als journalistieke bijdragen (editorials), maar die wel degelijk van een merk afkomstig zijn om tot koop aan te zetten. Het ligt voor de hand dat advertorials daarom een commerciëler karakter hebben dan editorials die informatiever zouden moeten zijn. Herkennen lezers advertorials als commerciële, en editorials als informatieve berichten?

En natuurlijk waren er fleurige kussentjes

Waaraan herken je een auteur? Aan zijn stijl, onder andere. In dit derde deel van een onregelmatig verschijnende serie over stijl ligt columniste Aaf Brandt Corstius onder het vergrootglas. Eerdere afleveringen, over de stijl van Geert Mak en Jan Blokker, verschenen respectievelijk in Tekstblad 2006/2 en Tekstblad 2007/4.

Drie letters met eindeloos veel betekenissen

Voor een klein land, zit België ingewikkeld in elkaar. Veel Belgen kennen zelf hun staatsstructuren niet precies. Aan passanten valt onmiddellijk de tweetaligheid van het land op. In de geschiedenisles gaat het wellicht over de taalstrijd tussen de Vlamingen en de Walen, of, politiek meer correct, de Nederlandstaligen en de Franstaligen. De Nederlandstaligen wonen in Vlaanderen - bekend van de kust, grootste stad is Antwerpen; de Franstaligen wonen in Wallonië - bekend van de Ardennen, grootste stad is Luik. En Brussel?

Teksten en de kwaliteit van sociale interactie

Opdat we elkaar goed begrijpen

Onderzoek naar de manier waarop mensen conversaties voeren, is direct relevant voor tekstschrijvers. Teksten spelen een belangrijke rol in geschreven gespreksprotocollen, bijvoorbeeld bij de huisarts of in de meldkamer van 112. Sinds eind 2013 is Tom Koole hoogleraar Communicatie- en Informatiewetenschappen aan de Rijksuniversiteit Groningen.

Rita Stiekema voerde met hem een gesprek over het voeren van gesprekken.

Doorzoekbare Pdf's maken

Op het web kunnen we gemakkelijk brochures, jaarverslagen, productspecificaties en handleidingen publiceren als Pdf-bestand. Bezoekers van een website kunnen dergelijke publicaties in hun geheel downloaden en eventueel printen. Het Pdf-formaat is ook zeer geschikt voor digitale archivering, omdat zoekmachines als Google een Pdf-bestand goed kunnen vinden en het bestand zelf ook goed te doorzoeken is. Een Pdf maken is relatief eenvoudig.

Identificatie is het beste overtuigingsmiddel

Verhalen in de media worden vaak alleen gezien als entertainment. De meeste mensen lezen, beluisteren of bekijken deze verhalen om zich te vermaken. Toch schrijft men ook verdergaande effecten dan slechts een plezierige ervaring aan verhalen toe. Zo stellen critici van de serie 24, waarin de hoofdpersoon Jack Bauer zijn vijanden regelmatig martelt om benodigde informatie te verkrijgen, dat de serie aanzet tot een grotere mate van acceptatie van martelen als een geoorloofde methode.

Ironie gebruiken doe je zo!

Voor tekstschrijvers is de keuze om ironie te gebruiken een moeilijke. Hoewel ironie verkeerd begrepen kan worden, zitten er ook voordelen aan het gebruik van ironie. Ironie kan bijvoorbeeld grappiger zijn dan letterlijke taal en het kan ook een goede manier zijn om kritiek te leveren. In mijn proefschrift Verbal irony: Use and effects in written discourse, onderzocht ik op welke manier ironie gebruikt wordt in geschreven taal en welke effecten ironie op de lezer heeft.

De voorzitter opent de vergadering

Er wordt heel wat vergaderd, in alle geledingen van zakelijk en bestuurlijk Nederland, en verder binnen verenigingen en talloze andere organisaties. Van vrijwel al deze vergaderingen maakt een notulist een vergaderverslag, notulen, bedoeld voor de secretaris, de voorzitter, de andere deelnemers van de vergadering en eventuele anderen. Zelden bekommert iemand zich om de kwaliteit van het verslag. Minder dan bij rapporten of brieven vraagt de schrijver zich af wat de functie van het verslag is en wat de lezer ermee moet doen.

Retorische middelen in frames

Journalisten en spindoctors, en eigenlijk alle communicatieprofessionals, zijn zeer gespitst op het kiezen van het juiste frame om een boodschap over te brengen. Politici beraden zich zorgvuldig op het framen van hun politieke thema’s. Tegelijkertijd denken politici en hun speechwriters na over de stijlmiddelen die ze gebruiken in toespraken of debatten. Houdt de keuze voor een frame verband met het gebruik van bepaalde stijlmiddelen?